In de strijd tegen het stikstof komen Christenunie en Groenlinks met een nieuw proefballonnetje. Terug naar de autoloze zondag. Waren de parlementariërs in een nostalgische bui of zet dit werkelijk zoden aan de dijk?

Autoloze zondag in de jaren 70

In de beginjaren van de jaren zeventig heeft Nederland een aantal autoloze zondagen gehad. Als je het toen gehad zou hebben over een stikstofcrisis was je keihard in je gezicht uitgelachen. Toen ging het over serieuzer zaken. Omdat Nederland (een van de landen) was geweest die Israël had gesteund in de Jom Kipoeroorlog. Besloten de Arabische olie producerende landen het westen te straffen. Als sanctie werden de olieprijzen met 70% verhoogd en de olieproductie teruggeschroefd. Het gevolg hiervan waren de door het Kabinet den Uyl ingestelde autoloze zondagen. Dit was tussen 4 november 1973 en 6 januari 1974. Er reden toen geen auto’s over snelwegen maar kinderen speelden en fietsen op het asfalt. Dat leverde leuke nostalgische plaatjes op. Krijgen wij straks leuke Instagram plaatjes met #autolozezondag?

De verschillen

Tussen 1973 en 2019 zit 46 jaar. Dat is hele periode. Waarin de maatschappij ook nog eens gigantische is veranderd. Nederland van nu is niet meer het Nederland van 1973. Kijk alleen eens naar het autobezit. In 1970 waren er in Nederland 2.405.000 auto’s. Nu zijn er 8.500.000 auto’s. Dat is een verschil van ruim 6 miljoen auto’s.

De grote stijging is misschien wel het makkelijkste te verklaren door de groei van de bevolking. Nu leven wij met ruim 17 miljoen mensen in het zelfde landje waar dat in 1970 leefden wij met een goede 12 miljoen mensen.

Die mensen moeten ook wat te doen hebben. In 1970 was de zesdaagse werkweek nog maar net was afgeschaft en had je het weekend om te sporten of met het gezin erop uit te gaan. Van een 24-uurs economie of vandaag besteld is morgen in huis had nog niemand gehoord. De woonboulevard bestond nog niet. Van zondagopenstelling durfde men misschien alleen te dromen. In de jaren 70 ging nog altijd bijna 40% van de mensen naar de kerk. Nu is dat ongeveer 16% (cijfers 2017).

Kortom de zondag zag er in de jaren 70 heel anders uit dan nu. Dus ook het gebruik van de auto. De kans dat er een verplichte autoloze zondag komt acht ik daarom nagenoeg uitgesloten. Daarnaast was er in de jaren 70 nog gezag voor de politiek. Nu maakt de Nederlander meestal zelf wel uit wat hij het beste vind. Het proefballonnetje zal waarschijnlijk landen in gemeentes die zelf mogen beslissen wat zij willen. Maar geen verplichting.

Terug naar 100 kilometer

Een ander sterk gerucht is dat de maximum snelheid overal terug gaat naar 100 kilometer per uur. In plaats van 120 of 130. Ook hier weer als doel om toch iets te doen aan het stikstofpercentage. Probleem van deze maatregel is dat het maar een papieren en theoretische oplossing is. In Excel kun je prima uitrekenen wat de effecten zijn. Maar de realiteit is een andere.

Het is niet te verwachten dat de politie overal gaat handhaven. Dus in hoeverre gaat Nederland zich houden aan de nieuwe norm? Wanneer je gewend was om (daar waar het kon) 130 te rijden. Gaat er dan straks op dezelfde vierbaans snelweg opeens honderd worden gereden?

Daarnaast had Flitsmeister uitgezocht dat een groot deel van de gebruikers helemaal geen 130 rijd zelfs amper 120. Dus hoe vaak wordt de maximum snelheid nu gereden en door hoeveel procent van het wagenpark?

Ik verwacht dat deze regel wel wordt ingevoerd maar de effecten nihil zijn.